සුනිත්‍ය බලශක්තියක් සඳහා සුළං විදුලි බලාගාර

විද්‍යාවේ දියුණුවත් සමග මානවයා තමන්ගේ කාර්යයන් පහසුවෙන් සිදුකර ගැනීමට පෙළඹුණි. ඇතැම් කාර්යයන් සිදුකිරීමට අවශ්‍ය වන්නා වූ ශක්තිය ජනනය කිරීමේ දී විදුලි බලයට හිමිවන්නේ සුවිශේෂී ස්ථානයකි. මෙසේ විදුලි උත්පාදනය සඳහා ජලය, ගල් අඟුරු බලාගාර, ෆොසිල ඉන්ධන හා තාප බලාගාර, ස්වභාවික වායු, සූර්‍ය ශක්තිය, සුළං බලය, න්‍යෂ්ටික ශක්තිය, උදම් රළ යනාදී බොහෝ ක්‍රමයන් භාවිතා වේ. වර්තමානයේ දී මෙම ක්‍රියාවලීන්හි වාසි මෙන්ම, ඒවා හරහා පරිසරයට සිදුවන බලපෑම පිළිබඳව ද කතිකාවත් ගොඩනැගී ඇත. මෙහිදී පරිසරය මත අවම හානියක් සිදුවන බලශක්ති ප්‍රභවයන් කෙරේ අවධානය යොමු වෙමින් පවතී. ඉන්, සුළං බලය උපයෝගී කර ගනිමින් සිදු කරන විදුලිය උත්පාදන ක්‍රියාවලියට හිමිවන්නේ සුවිශේෂී ස්ථානයකි.

විශාල සුළං ටර්බයින
සුළං බලාගාරයක සුළං ටර්බයින/businessnews.lk

සුළං බලය හෝ සුළං ශක්තිය ලෙස හඳුන්වන්නේ සුළඟ සතු චාලක ශක්තිය යි. එකිනෙකට සමගාමීව සිදුවන පාරිසරික සංසිද්ධීන් තුනක එකතුවක් නිසා ඇති වන ශක්තියකි ඒ. සූර්යයා පෘථිවි වායුගෝලය අසමාන ලෙස රත් කිරීම, පෘථිවි පෘෂ්ඨයේ ඇති අක්‍රමිකතා හෙවත් විෂමතා, හා පෘථිවියේ භ්‍රමණය මීට බලපාන සංසිද්ධීන් තුන යි.

සූර්යයා පෘථිවි පෘෂ්ඨය අසමාන ලෙස රත් කරන විට, පොළොවට ආසන්න වාතය රත් වී, සැහැල්ලු බවට පැමිණ ඉහළ යන අතර, එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ඉහළ හා පහළ කලාපවල වායු පීඩන වෙනසක් ඇතිවේ. වාතය ඉහළ යන විට පීඩනය අඩු වන අතර, අවට වාතය එය ප්‍රතිස්ථාපනය කිරීමට ගමන් කරයි. මෙහිදී, දී ඇති දුරට වඩා පීඩනය වැඩි වන විට සාමාන්‍යයෙන් සුළඟ වේගවත් වේ. මෙය පීඩන ශ්‍රේණියේ බලය ලෙස හැඳින්වේ. දුරින් පිහිටි ස්ථාන දෙකක් අතර විශාල පීඩන වෙනසක් තිබේ නම්, එම ස්ථාන එකිනෙකට සමීප නම්, සුළඟේ වේගය අඩු වේ. පෘථිවියේ භ්‍රමණය නිසා මෙසේ අසමාන රත්වීම නිරන්තරයෙන් සිදුවන අතර, ඒ ඔස්සේ සුළං ප්‍රවාහ ඇතිවීමත් නිරතුරුවම සිදුවේ.

සුළඟේ බලය ලබාගැනීමට සුළං ටර්බයින භාවිතා කරයි. සූර්ය තාප ශක්තිය මඟින් වාතයට චාලක ශක්තියක් ලබා දී සුළඟ ඇති කරන අතර, සුළං ටර්බයින සුළඟේ චාලක ශක්තිය යාන්ත්‍රික බලයක් බවට පරිවර්තනය කරයි. මෙම යාන්ත්‍රික බලය නිශ්චිත කාර්යයන් සඳහා භාවිතා කළ හැකි අතර, සුළං විදුලි බලාගාර තුළ දී විදුලි ජනක යන්ත්‍රයකින් විදුලිය බවට පරිවර්තනය කිරීම සිදු කරයි. සුළං ටර්බයින සරල මූලධර්මයක් මත ක්‍රියා කරන අතර, සරලව පැවසුවහොත් එය විදුලි පංකාවක් මෙනි. නමුත් විදුලි පංකාවක් මෙන් සුළඟ සෑදීම සඳහා විදුලිය භාවිතා කරනවා වෙනුවට, සුළං ටර්බයින විදුලිය නිපදවීමට සුළඟ භාවිතා කරයි. සුළඟ ටර්බයිනයක ප්‍රචාලක වැනි තල මෝටරයක් ​​වටා හරවා, එයින් ජනක යන්ත්‍රයක් භ්‍රමණය කර, එමඟින් විදුලිය නිර්මාණය කරයි.

කල්පිටිය ප්‍රදේශයේ සුළං කුළුණක්
කල්පිටිය මාම්පුරි සුළං විදුලිබල උද්‍යානයේ සුළං කුළුණ/windforce.lk

සුළං බලයෙන් විදුලිය ජනනය කිරීමේ වාසි

සුළං බලයෙන් විදුලිය ජනනයේ වාසි කීපයකි.

1. පිරිසිදු හා පරිසර හිතකාමී ඉන්ධන ප්‍රභවයක් වීම

සුළං බලාගාර මඟින් පොසිල ඉන්ධන දහනය මත යැපෙන බලාගාරය මෙන් වායු දූෂණය නොකරයි. එය අම්ල වැසි හෝ හරිතාගාර වායු (කාබන් ඩයොක්සයිඩ් හෝ මීතේන්) ඇති කරන වායුගෝලීය විමෝචන නිපදවන්නේ නැත. ශබ්දය සහ දෘශ්‍ය දූෂණය යන දෙකම පාරිසරික සාධක වේ. නමුත් ඒවා පෘථිවිය, ජල චක්‍රය හෝ අප හුස්ම ගන්නා වාතයේ ගුණාත්මකභාවය කෙරෙහි අහිතකර ලෙස බලපාන්නේ නැත.

2. පුනර්ජනනීය බව හා තිරසර බව

සුළං ඇති වන්නේ සූර්යයා විසින් වායුගෝලය උණුසුම් කිරීම ඔස්සේ, පෘථිවි පෘෂ්ඨය අක්‍රමිකතා සහ පෘථිවියේ භ්‍රමණය වීම හේතු කොටගෙනය. සූර්යයාගේ මෙම ක්‍රියවලිය ඔස්සේ සුළං හමන තාක් කල්, එයින් නිපදවන ශක්තිය ප්‍රයෝජනයට ගත හැකි අතර, එය පෘථිවියේ පොසිල ඉන්ධන සංචිත මෙන් කිසි විටෙකත් අවසන් නොවේ.

3. පිරිවැය ඵලදායී ය 

සුළං ශක්තිය ලැබෙන්නේ සම්පූර්ණයෙන්ම නොමිලේ. සුළං බලශක්තිය ඉල්ලුම හා සැපයුම සඳහා වෙළඳපොළක් නොමැත. එය ඕනෑම කෙනෙකුට භාවිතා කළ හැකි අතර, එය සුළං සම්පත සහ විශේෂිත ව්‍යාපෘතියේ මූල්‍යකරණය මත පදනම්ව අද පවතින අඩුම මිල පුනර්ජනනීය තාක්ෂණයන්ගෙන් එකකි.

4. කාර්මික හා ගෘහස්ථ ස්ථාපනය

මෙය බොහෝ රටවල ක්‍රියාත්මක වන අතර, සුළං ටර්බයින දැනට පවතින ගොවිපලවල හෝ ගොවිපල මත ගොඩනගා ගත හැකිය. ඒවායින් හොඳම සුළං ස්ථාන සොයාගත හැකිය. සුළං ටර්බයින සඳහා භාවිතා කරන්නේ භූමියෙන් ඉතා සුළු ප්‍රමාණයක් පමණක් වන අතර, ඉඩම් හිමියන්ට සුළං බලාගාරවල හිමිකරුවන් විසින් අමතර ආදායමක් ලබා දේ. බොහෝ ඉඩම් හිමියන් ගෘහස්ථ විදුලි සැපයුමේ කොටසක් සඳහා කුඩා හා අඩු බලවත් සුළං ටර්බයින ස්ථාපනය කිරීමට තෝරා ගනී.

5. රැකියා උත්පාදනය

සුළං ටර්බයින නිෂ්පාදනය, සුළං ටර්බයින ස්ථාපනය කිරීම හා නඩත්තු කිරීම, සහ සුළං බලශක්ති උපදේශනය සඳහා රැකියා නිර්මාණය වී තිබේ. වින්ඩ් විෂන් (https://www.energy.gov/eere/wind/wind-vision) වාර්තාවට අනුව, 2050 වන විට නිෂ්පාදන, ස්ථාපනය, නඩත්තුව සහ උපකාරක සේවා යන අංශවල රැකියා විශාල ප්‍රමාණයක් ඇතිකිරීමට හැකියාව ඇත.

සුළං බලයෙන් විදුලිය ජනනය කිරීමේ අවාසි

සුළං බලයෙන් විදුලිය නිපදවීමේ වාසි බොහෝ තිබෙන සේම, අවාසි ද කීපයක් තිබේ.

1. සුළං හැමීමේ වෙනස්වීම් 

සුළං බලශක්තිය නියත බලශක්ති ප්‍රභවයක් නොවන බවට අඩුපාඩුවක් ඇත. සුළං ශක්තිය තිරසර නිසා කිසි විටෙකත් අවසන් නොවුනත්, සුළඟ සැමවිටම හමා එන්නේ නැත. සුළං බලශක්තිය උත්පාදනය සඳහා කිසියම් ප්‍රදේශයක් සුදුසු ද නැද්ද යන්න සොයා බැලීමට සැලකිය යුතු කාලයක් ගතවන අතර, මේ සදහා මුදල් වැය කරන සුළං ටර්බයින සංවර්ධකයින්ට මෙය බරපතල ගැටළු ඇති කළ හැකිය. සුළං ටර්බයිනයක් කාර්යක්ෂම වීමට නම්, එය ඉදිකර ඇති ස්ථානය හරහා ප්‍රමාණවත් තරම් සුළං හැමිය යුතු ය.

2. ශබ්දය හා සෞන්දර්යාත්මක දූෂණය

සුළං ටර්බයින මඟින් ශබ්දය හා දෘශ්‍ය දූෂණය සිදු කරයි. මීටර් සිය ගණනක් දුරට සුළං ටර්බයිනයක හඬ ඇසෙනු ඇත. මේ හේතුවෙන් සුළං ටර්බයින වාසස්ථාන ප්‍රදේශවලින් බැහැරව ස්ථානගත කිරීමට බොහෝ විට පියවර ගනු ලැබේ

3. වන ජීවීන්ට තර්ජනය

කැරකෙන ටර්බයින තලවලට කුරුල්ලන් රංචු වශයෙන් පියාසර කර මියයෑම් වාර්තා වේ. කෙසේ වෙතත්, සුළං ටර්බයින මඟින් ජංගම දුරකථන කුලුණු සහ ගුවන් විදුලි කුළුණුවලට වඩා විශාල තර්ජනයක් වන ජීවීන්ට ඇති නොකරන බව විශ්වාස කෙරේ. තාක්‍ෂණික සංවර්ධනය හා නිසි ලෙස පාරිසරික ශක්‍යතා අධ්‍යනයකින් පසුව සුළං කුළුණු ස්ථාපනය කිරීම මඟින් බොහෝ ගැටලු අඩු කර ඇත.

සුළං ටර්බයින නිසා සතුන්ට සිදුවන හානි
සුළං ටර්බයින නිසා පක්ෂීන් වැනි සතුන්ට හානි සිදුවිය හැකිය/NICK UPTON/NATURE PICTURE LIBRARY/GETTY IMAGES

 

මෙසේ බලනකල අවාසි සහගත තත්ත්වයන් ලෙහෙසියෙන්ම කළමණාකරණය කරගෙන ඉහත සඳහන් වාසිවල උපරිම ප්‍රතිලාභ ළඟාකර ගැනීමට විභවයක් සහිත  සුළං විදුලි බලය යනු බලශක්ති ගැටළුවට කදිම පිලියමක් ලෙස සැලකිය හැකිය. මන්ද යත්, පුනර්ජනනය කළ නොහැකි සම්පත් සීඝ්‍රයෙන් හායනය වෙමින් පවතින වර්තමායේ සුනිත්‍ය බලශක්ති ප්‍රභව සඳහා අවධානය යොමු කිරීමේ දී, ඒවා මිනිසා ඇතුළු සකලවිධ ජීවීන් වෙසෙන මිහිතලයේ පැවැත්මට අහිතකර නොවන අන්දමින් උකහා ගැනීමට හැකි වේ නම් එය මනුෂ්‍යත්වයේ සුවිශේෂී ජයග්‍රහණයක් වනු ඇත.

 

 

Featured Image source- www.energy.gov

Related Articles